Kronika - Starogard Gdański w datach:

Castrum Starigrod 1198-2000

• 11 listopada 1198 - w dokumencie księcia pomorskiego Grzymisława po raz pierwszy pojawia się nazwa Starigrod. Gród wraz z całą, okolicą (m.in. Skarszewami) ofiarował książę rycerzom zakonnym św. Jana.
  

II

• 1269 - Odnotowano nową wersję nazwy miasta: Stargarde.
• 1276 - W jednym z dokumentów zanotowano Staregarde.
• 1305 - Krzyżacy wykupują Starogard.
• 1338 - Rozpoczyna się budowa obwarowań grodu.
• 1339 - Krzyżacy nadają Starogardowi herb.
• 1348 - Gród otrzymuje chełmińskie prawo miejskie.
• 1440 - Miasto przystępuje do antykrzyżackiego Związku Pruskiego.
• 1454 - Przedstawiciele Starogardu składają hołd królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi.
• 1461 - Krzyżacy ponownie zajmują miasto.
• 1465 - Oblężenie Starogardu przez wojska królewskie.
  

III

• 1466 - Załoga krzyżacka opuszcza miasto. Starogard jako część tzw. Prus Królewskich wraca pod panowanie królów polskich.
• 1484 - Wielki pożar niszczy połowę miasta.
• 1525 - W Starogardzie zaczyna się szerzyć luteranizm.
• 1557 - Protestanci przejmują świątynie katolickie w mieście.
• 1566 - Po raz pierwszy odnotowano nazwę miasta w formie Starogard.
• 1572 - W Starogardzie odbywa się sejmik szlachty pomorskiej.
• 1599 - Katolicy odzyskują utracona farę.
• 1600 - Spisany zostaje wilkierz starogradzki - zbiór praw miejskich.
• 1626-29 - Miasto cierpi skutki wojny szwedzkiej.
• 1655 - Starogard okupują Szwedzi. Opuszczą miasto dwa lata później.
• 1749 - Pożar wyniszcza południową część miasta.
• 1769 - Z inicjatywy Józeta Wybickiego, posła na Sejm Rzeczypospolitej, zawiązuje się w Starogardzie konfederacja pomorska, jako część antyrosyjskiej konfederacji barskiej, w obronie całości granic Rzeczypospolitej. Starogard był pierwszym miastem n a Pomorzu, które przystąpiło do ruchu barskiego. Wielu starogardzian zginęło w starciach z wojskami rosyjskimi (m.in. pod Kcynią) oraz w obronie Wawelu (1772).
  

IV

• 1772 - Wojsko pruskie zajmuje Starogard. Zaborcy pozostaną w mieście 148 lat.
• 1792 - Kolejny wielki pożar niemal doszczętnie niszczy miasto.
• 1807 - Wojska generała Jana Henryka Dąbrowskiego zajmują na krótko miasto.
• 1832 - Przez Starogard maszerują kolumny powstańców listopadowych, udających się na emigrację, po upadku powstania.
• 1846 - Florian Ceynowa przygotowuje chłopski atak na garnizon pruski w Starogardzie. Wydarzenie to wyprzedza europejską Wiosnę Ludów.
• 1862 - Jako jedna z pierwszych na ziemiach polskich powstaje w Starogardzie straż pożarna.
• 1893 - Rozpoczyna się budowa wielkiego kompleksu szpitala w Kocborowie.
• 1903 - Starogardzkie siostry elżbietanki otrzymują własny "klasztorek".
• 1908 - W mieście zawiązuje się gniazdo Towarzystwa Gminastycznego Sokół.
• 1918 - Rada Robotniczo - Żołnierska przygotowuje miasto do przejęcia z rąk pruskich.
  

V

• 29 stycznia 1920 - Wojska polskie, dowodzone przez generała Józefa Hallera, obejmują Starogard w imieniu Niepodległej Rzeczypospolitej. Do miasta przybywa 65 pułk piechoty, zwany starogardzkim.
• 1923 - Starogard gości prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego.
• 1925 - Rozpoczyna działalność Starogardzki Klub Sportowy.
• 1926 - Do Starogardu przybywa 2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich, owiany legendą po pamiętnej szarży na okopy rosyjskie w 1915 roku (porównywanej do Somosierry, wielokrotnie opiewanej, m.in. w pieśni Czerwone maki na Monte Cassino).
• 1927 - Przybyły do stolicy Kociewia prezydent RP Ignacy Mościcki przyjmuje honory króla kurkowego Bractwa Strzeleckiego. Ponownie odwiedzi Starogard w roku 1929.
• 1928 - ukazuje się pierwsza polska monografia Starogardu - Królewskie miasto Starogard - stolica Kociewia. Jej głównym autorem był pierwszy po zaborach polski burmistrz miasta - Jan Buchholz, współautorem Andrzej Szklarski.
  

VI

• 2 września 1939 - Miasto przechodzi pod okupację niemiecką. 12 września hitlerowcy dokonują pierwszej masowej egzekucji Polaków. Do końca okupacji w Lesie Szpęgawskim zginie około 7 tysięcy ludzi.
  

VII

• 6 marca 1945 - Wojska sowieckie wypierają Niemców ze Starogardu. Władzę przejmują komuniści.
• 1947 - Starogardzianie przenoszą uroczyście prochy ekshumowanych ofiar zbrodni z Lasu Szpęgawskiego oraz prochy śp. księdza prałata Henryka Szumana z Fordonu na cmentarz katolicki w mieście. Symboliczne prochy ofiar sowieckich zostaną tu złożone w 1993 roku.
• 1949 - W mieście rozpoczyna działalność pierwsza szkoła świecka Towarzystwa Przyjaciół Dzieci.
• 1950 - Wchodzi w życie nowa urzędowa nazwa miasta: Starogard Gdański.
• 1956 - Powstaje Zrzeszenie Kociewskie. Starogardzianie fundują pomnik Adamowi Mickiewiczowi.
• 1963 - Inauguracja corocznych Dni Kociewia.
• 1973 - Rozpoczyna działalność Towarzystwo Miłośników Ziemi Kociewskiej.
• 1974 - Oddanie do użytku nowoczesnego szpitala rejonowego.
• 1980 - Fala strajków sierpniowych ogarnia całe miasto. Powstaje Międzyzakładowy Komitet Strajkowy.
• 3 maja 1981 - z inicjatywy NSZZ Solidarność odbywa się na Rynku msza św. polowa w intencji Ojczyzny. Przybyło ponad 15 tysięcy mieszkańców miasta.
• 1983 - Z połączenia MDK i ZDK Polfa powstaje Starogardzkie Centrum Kultury.

VIII

• 27 maja 1990 - Pierwsze po wojnie wolne wybory do samorządu terytorialnego.
• 1993 - Rada Miejska powołuje na uroczystej sesji Komitet Honorowy Obchodów 800-lecia Starogardu.
• 1998 - Uroczyste obchody Jubileuszu 800 - lecia miasta.

Opracował: Ryszard Szwoch
Współpraca: Piotr Szubarczyk
Aktualizacja: SSP ds. PMiWZ