Starogard Gdański jest jedną z najstarszych miejscowości Polski Północnej, wykształconą prawdopodobnie z osady neolitycznej (4-5 tysięcy lat p.n.e.) i leżącą w pobliżu lub nawet na samym tzw. szlaku bursztynowym.
W późniejszych wiekach budowano tu grody obronne i osady otwarte. Jeden z książąt pomorskich - Grzymisław,
11 listopada 1198
roku zapisuje lewobrzeżną twierdzę drewniano - kamienną Joannitom, prawobrzeżną część od Piotra Święcy w
1305 roku
kupują Krzyżacy. Takie władanie tym obszarem znajduje swoje odzwierciedlenie w historycznym herbie miasta, w którym na tarczy widnieją do dziś dwa krzyże w rzucie pionowym: joannicki u dołu i krzyżacki u góry. Krzyżacy zbudowali na obszarze przez siebie nabytym miasto - twierdzę o charakterze obronnym prawdopodobnie według projektu brata zakonnego Teodora z Florencji i
w 1348 roku
nadali miastu prawa miejskie.
Średniowieczny układ urbanistyczny z jednym z ładniejszych rynków Polski Północnej, przetrwał w swoim kształcie do dnia dzisiejszego. Jednak jedną z najbardziej charakterystycznych cech miasta (ze względu na podmokły teren) jest jego niska zabudowa.
W czasach Rzeczypospolitej Szlacheckiej miasto stało się ważnym ośrodkiem życia politycznego Pomorza. Tu odbywały się sądy grodzkie i ziemskie oraz zjazdy sejmikowe.
Miasta nie ominęły liczne zarazy, wojny i pożary, z których największy był
w 1792 roku
- nie spłonął tylko kościół farny p.w. Św. Mateusza.
Wiek XVIII
to polityczny upadek Polski, któremu nie zapobiegła zwołana do Starogardu
w 1769 roku
Konfederacja Pomorska. Starogard znalazł się pod panowaniem pruskim.
Pomimo niewoli,
wiek XIX
zaznaczył się w historii miasta rozwojem przemysłu, powstało wiele fabryk i warsztatów, między innymi:
-
fabryka kotłów Horstmana (1820 r.),
-
wytwórnia wódek i likierów Winkelhausena (1846 r.),
-
kompleks młynów Wiecherta (1872 r.).
Do dziś niektóre z tych obiektów pełnią swoją pierwotną funkcję będąc jednocześnie cennymi zabytkami architektury przemysłowej. Długą tradycją cieszy się również Stado Ogierów założone w
1897 roku
a sięgające tradycją hodowli koni Jana III Sobieskiego w Piasecznie koło Gniewa.
W latach
1870 - 1871
zbudowano pierwszą linię kolejową na trasie Piła - Starogard Gdański - Tczew. W roku
1900
miasto otrzymało gazownię i wodociągi.
Dnia 29 stycznia
1920 roku
miasto powróciło w granice Polski wyzwolone przez Błękitną Armię gen. J.Hallera.
Wybuch i przebieg II wojny światowej stanowił - podobnie jak dla całego kraju - tragiczny okres w historii. Lata okupacji hitlerowskiej to jeden z najcięższych okresów w dziejach miasta. Dowodem na to są liczne miejsca kaźni w mieście i okolicy.
Dziś Starogard jest prężnym i samodzielnym ośrodkiem przemysłowym i kulturalnym. Władze miasta starają się uważnie śledzić tempo przemian gospodarczych w kraju oraz osiągnięcia państw europejskich w różnych dziedzinach.
Działania te mają na celu stałe poprawianie warunków życia codziennego mieszkańców, uatrakcyjnienie miasta pod względem turystycznym i jako miejsca dla przyszłych inwestorów.